các kiến thức căn bản phương pháp nghiên cứu khoa học trong kinh doanh – MBA UEH

1/ Nghiên cứu khoa học là gì?

NCKH là cách thức con người tìm hiểu các hiện tượng khoa học một cách có hệ thống (Babbie 1986)

2/ Phân loại NCKH theo mục tiêu sử dụng kết quả NC

+ NC hàn lâm: xây dựng và kiểm định các lý thuyết khoa học

+ NC ứng dụng: ứng dụng thành tựu khoa học của ngành đó vào thực tiễn của cuộc sống.

Để thực hiện một NCKH chúng ta có thể thực hiện theo quy trình suy diễn hay qui nạp.

3/ Qui trình suy diễn:

lý thuyết khoa học (lý thuyết nền) => các giả thuyết trả lời cho câu hỏi nghiên cứu (research question)=> quan sát (thu thập dữ liệu) => kiểm định các giả thuyết.

Gắn liền nghiên cứu định lượng => Kiểm định mối quan hệ

4/ Qui trình qui nạp:

Quan sát hiện tượng => xây dựng mô hình tổng quát hóa thành lý thuyết

Gắn liền nghiên cứu định tính => khám phá, xây dựng mối quan hệ.

5/ Lý thuyết khoa học: gồm 3 vấn đề chính

  1. Lý thuyết khoa học là tập hợp các giả thuyết lý thuyết
  2. Các khái niệm phải là khái niệm NC, nghĩa là chúng ta có thể đo lường chúng bằng các biến quan sát và các khái niệm nghiên cứu này phải có mối liên hệ với một hay nhiều khái niệm nghiên cứu khác.
  3. một lý thuyết phải nhằm mục đích giải thích và dự báo các hiện tượng khoa học.

6/ Giả thuyết lý thuyết là gì?

Giả thuyết lý thuyết là các giả thuyết biểu diễn mối liên hệ giữa các khái niệm trong một lý thuyết. Trong 1 NC mối liên hệ này chưa được kiểm định trong thực tiễn. Một khi chúng ta đưa ra các giả thuyết lý thuyết cần có quá trình kiểm định, sẽ thu thập thông tin để kiểm định giả thuyết thì các giả thuyết đưa ra là các giả thuyết kiểm định.

Nói cách khác, giả thuyết lý thuyết biểu diễn mlh giữa các khái niệm, còn giả thuyết kiểm định biểu diễn mlh giữa các biến quan sát.

7/ Khái niệm nghiên cứu là một khái niệm sẽ có thể đo lường thông qua các khái niệm hay biến quan sát khác để khám phá hoặc kiểm định mlh giữa nó với khái niệm nghiên cứu khác.

Lưu ý: chỉ biến quan sát mới có thể đo lường một cách trực tiếp. Trong tiếng anh biến quan sát có thể được hiểu như: obserrved variables, items, manifest variables, indicators.

Khái niệm nghiên cứu còn gọi là khái niệm tiềm ẩn (latent constructs)