Mục lục

DEFI là gì?

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on telegram
Share on email
Share on reddit

DeFi là viết tắt của Decentralized Finance hay tài chính phi tập trung. Tài chính truyền thống và nền tài chính tập trung hay còn gọi là CeFi (Centralized Finance). CeFi là tài chính tập trung, trong đó các thành phần như tổ chức, thị trường giao dịch hay các công cụ đều được quản lý tập trung. Trong tài chính tập trung luôn đi kèm với cụm từ “custodial” hay uỷ thác. Tức là các tài sản, sản phẩm, dịch vụ trong tài chính sẽ được uỷ thác cho tổ chức nào đó. Là một hệ sinh thái bao gồm các ứng dụng tài chính được xây dựng dựa trên các mạng blockchain.

Cụ thể hơn, thuật ngữ Tài chính phi tập trung có thể mô tả một phong trào nhằm tạo ra một hệ sinh thái dịch vụ tài chính minh bạch, nguồn mở và không cần cấp quyền mà tất cả mọi người đều có thể truy cập và hoạt động mà không cần bất kỳ cơ quan trung tâm nào. Người dùng sẽ có toàn quyền kiểm soát tài sản của mình và tương tác với hệ sinh thái này thông qua các ứng dụng mạng ngang hàng (P2P), các ứng dụng phi tập trung (dapps).

Lợi ích chính của DeFi là giúp dễ dàng truy cập các dịch vụ tài chính, đặc biệt đối với những người không được tiếp cận hệ thống tài chính hiện tại. Một lợi thế tiềm năng khác của DeFi là khung gồm nhiều mô-đun được xây dựng dựa trên các ứng dụng DeFi – có thể tương tác trên các blockchain công khai, có thể tạo ra các thị trường, sản phẩm và dịch vụ tài chính hoàn toàn mới.

3 đặc điểm của DeFi gồm:

Permissionless (tính không cần sự cho phép): Tức là bất kỳ ai ở bất kỳ đâu, thời điểm nào cũng có thể truy cập và sử dụng các sản phẩm, dịch vụ DeFi mà không bị phân quyền, hoặc bị hạn chế quyền bởi bất kỳ ai.

Trustless (tính phi tín nhiệm): Tức là các bên tham gia không cần phải đặt niềm tin về uy tín của nhau. Mà trong DeFi smart contract sẽ hỗ trợ việc này, và tạo nên tính chất trustless.

Transparency (tính minh bạch) Trong DeFi luôn đi kèm với “Non-Custodial” tức là không uỷ thác. Cũng nhờ vào đặc điểm này của DeFi mà chúng ta thường gọi nó là Open Finance hay tài chính mở.

Các mô hình DEFI

Vay  và cho vay

Các giao thức cho vay mở là một trong những loại ứng dụng phổ biến nhất thuộc hệ sinh thái DeFi. Hoạt động vay và cho vay phi tập trung có nhiều lợi thế so với hệ thống tín dụng truyền thống, chẳng hạn khả năng quyết toán giao dịch tức thời, khả năng thế chấp tài sản kỹ thuật số, không cần kiểm tra lịch sử tín dụng và khả năng tiêu chuẩn hóa trong tương lai. Vì các dịch vụ cho vay này được xây dựng trên các blockchain công khai nên chúng không cần đến sự tin cậy và sự đảm bảo của các phương pháp xác minh mật mã. Thị trường cho vay trên blockchain giúp giảm rủi ro từ phía đối tác, giúp hoạt động vay và cho vay trở nên rẻ hơn, nhanh hơn và tiếp cận được nhiều người hơn.

Dịch vụ ngân hàng tiền tệ

Do các ứng dụng DeFi được định nghĩa là các ứng dụng tài chính, nên các dịch vụ ngân hàng tiền tệ là một trường hợp sử dụng rõ ràng của các ứng dụng này. Các dịch vụ này có thể bao gồm phát hành stablecoin (đồng tiền ổn định), thế chấp và bảo hiểm. Khi ngành công nghiệp blockchain đang đến giai đoạn phát triển vững chắc, việc tạo ra các đồng tiền ổn định ngày càng được chú trọng. Các đồng tiền ổn định là các tài sản mã hóa thường được gắn vào một tài sản trong thế giới thực, nhưng có thể được giao dịch theo dạng thức kỹ thuật số một cách dễ dàng. Vì giá tiền điện tử có thể dao động nhanh chóng, nên có thể sử dụng các đồng tiền điện tử phi tập trung cho sử dụng hàng ngày như một loại tiền mặt kỹ thuật số không phải do một cơ quan trung ương phát hành và giám sát.

Quá trình vay thế chấp thường tốn kém và mất nhiều thời gian chủ yếu là do nó bao gồm nhiều trung gian tham gia. Với việc sử dụng hợp đồng thông minh, có thể giảm đáng kể các chi phí bảo lãnh và chi phí pháp lý. Dịch vụ bảo hiểm trên blockchain có thể giúp loại bỏ sự cần thiết của các bên trung gian và cho phép phân phối rủi ro giữa nhiều người tham gia. Điều này có thể giúp giảm phí bảo hiểm mà vẫn đảm bảo chất lượng dịch vụ.

Thị trường phi tập trung

Việc đánh giá các ứng dụng thuộc loại này có thể là một công việc thách thức, vì đây là phân khúc DeFi mang đến nhiều cơ hội nhất để đổi mới ngành tài chính. Có thể nói rằng, một số ứng dụng DeFi quan trọng nhất là các sàn giao dịch phi tập trung (DEXes). Các nền tảng này cho phép người dùng giao dịch các tài sản kỹ thuật số mà không cần đến một trung gian đáng tin cậy (sàn giao dịch) để giữ tiền của họ. Các giao dịch được thực hiện trực tiếp giữa các ví người dùng với sự trợ giúp của hợp đồng thông minh.

Các sàn giao dịch phi tập trung có yêu cầu về công việc bảo trì ít hơn nhiều nên chúng thường có phí giao dịch thấp hơn so với các sàn giao dịch tập trung. Cũng có thể sử dụng công nghệ blockchain để phát hành và cho phép sở hữu nhiều loại công cụ tài chính thông thường. Các ứng dụng này sẽ hoạt động theo cách phi tập trung nhằm loại bỏ người giám sát và sự hư hỏng tại một điểm.

Ví dụ, các nền tảng phát hành mã thông báo (token) bảo mật có thể cung cấp các công cụ và tài nguyên cho các nhà phát hành để khởi chạy các cổ phiếu được token hóa trên blockchain với các tham số tùy chỉnh. Các dự án khác có thể cho phép tạo ra các công cụ phái sinh, tài sản tổng hợp, thị trường dự đoán phi tập trung, và nhiều hơn nữa.

Hợp đồng thông minh

Tài chính phi tập trung chủ yếu bao gồm các ứng dụng liên quan đến việc tạo và thực thi các hợp đồng thông minh. Trong khi hợp đồng thông thường sử dụng thuật ngữ pháp lý để chỉ định các điều khoản của mối quan hệ giữa các thực thể tham gia hợp đồng, thì hợp đồng thông minh sử dụng mã máy tính.

Vì các điều khoản của chúng được viết bằng mã máy tính, hợp đồng thông minh có khả năng thực thi các điều khoản đó thông qua mã máy tính. Điều này cho phép một số lượng lớn các quy trình kinh doanh hiện cần được giám sát thủ công có thể được thực hiện theo cách tự động và đáng tin cậy. Sử dụng hợp đồng thông minh nhanh hơn, dễ dàng hơn và giảm rủi ro cho cả hai bên. Tuy nhiên, hợp đồng thông minh cũng đem đến các loại rủi ro mới. Vì mã máy tính dễ gặp các lỗi và lỗ hổng, nên giá trị và thông tin bí mật được cất giữ trong hợp đồng thông minh có nguy cơ bị tiết lộ.

Thách thức nền tảng DEFI

Hiệu suất kém: mạng blockchain vốn chậm hơn các mạng tập trung, và các ứng dụng được xây dựng trên mạng này cũng bị chi phối bởi điều này. Các nhà phát triển của các ứng dụng DeFi cần tính đến những hạn chế này và tối ưu hóa sản phẩm của họ cho phù hợp.

Nguy cơ lỗi người dùng cao: Các ứng dụng DeFi chuyển trách nhiệm từ các trung gian sang người dùng. Đây có thể là một khía cạnh tiêu cực cho nhiều người. Việc thiết kế các sản phẩm có thể giảm thiểu rủi ro lỗi người dùng là một thách thức đặc biệt khó khăn khi các sản phẩm được triển khai trên các blockchain có tính chất bất biến.

Trải nghiệm người dùng tiêu cực: Hiện tại, sử dụng các ứng dụng DeFi đòi hỏi thêm nỗ lực từ phía người dùng. Để các ứng dụng DeFi trở thành một yếu tố cốt lõi của hệ thống tài chính toàn cầu, chúng phải đem đến cho người dùng một lợi ích hữu hình nào đó để khuyến khích người dùng chuyển đổi từ hệ thống truyền thống. Hệ sinh thái lộn xộn: tìm được ứng dụng phù hợp nhất cho trường hợp sử dụng cụ thể có thể khó khăn và người dùng phải có khả năng tìm được ứng dụng phù hợp nhất. Sự khó khăn không chỉ ở việc xây dựng các ứng dụng mà còn ở chỗ chúng có thể phù hợp với toàn thể hệ sinh thái DeFi như thế nào.

DeFi gồm các thành phần nào?

Chúng ta có thể chia tài chính phi tập trung DeFi thành các thành phần sau:

Lending Platform (các nền tảng cho vay phi tập trung): Compound, MakerDAO, Cred, Dharma, ETHLend, Constant…

Derivatives (các sản phẩm phái sinh phi tập trung): Tokensets, Uma, dydx, Veil, Augur, Market protocol…

Payments Platform (các nền tảng thanh toán phi tập trung): Omisego, Helis, Request Network, xDai, Connext…

Stable coins (các đồng tiền ổn định phi tập trung): DAI, Terra, Reserve, Ampleforth, Neutral USD, Paxo, True USD…

Decentralized Exchange (sàn phi tập trung): Kyber Network, Ren, IDEX, Binance DEX, Bancor, Nash, 0x…

Sự khác biệt giữa DeFi và CeFi

Sự khác biệt lớn nhất giữa tài chính truyền thống và tài chính phi tập trung chính là tính uỷ thác. Trong tài chính truyền thống hay Traditional Finance: Các tổ chức, thị trường & công cụ tài chính luôn tồn tại trung gian có quyền lực tập trung. Trong khi đó, DeFi tận dụng sức mạnh của Blockchain là tính minh bạch và phi tập trung để loại bỏ các trung gian này.

Cụ thể:

Chính phủ hay ngân hàng (CeFi) sẽ được thay thế bằng các các Blockchain phi tập trung.

Các tài sản của CeFi sẽ được thay thế bằng các token nằm trong hệ sinh thái của Blockchain. Chúng phi tập trung.

Nhiệm vụ của DeFi là cung cấp quyền truy cập tới các dịch vụ tài chính cho người dùng ở bất kỳ đâu, bất kỳ khi nào chỉ cần họ có Internet. Tính mở của DeFi thể hiện ở đây.

Các số liệu về DeFi hiện tại

Nhắc tới DeFi – tài chính phi tập trung, chúng ta cần phải nhắc tới thông số tài sản lock (TVL) bên trong các dịch vụ DeFi đó. Thông số đó thể hiện mức độ tham gia của user vào các dịch vụ này. Chúng ta cùng tham khảo số liệu của trang Defipulse trong 1 năm vừa qua về các ứng dụng DeFi của riêng trên Ethereum.

Ta thấy Total Valued Locked tăng từ $211M USD lên tới $537.8M USD, tăng tới 254% đủ để cho thấy sự quan tâm tham gia của người dùng. Đó là chỉ riêng các ứng dụng DeFi trên Ethereum. Ngoài ra còn nhiều nền tảng khác cũng tham gia lĩnh vực này

Tiềm năng của DeFi trong tương lai

Dựa vào số liệu trên ta thấy, thị phần của payments, Loans và Derivatives trong DeFi còn đang rất nhỏ so với tiềm năng thực tế của nó. DeFi có thể coi là tương lai của tài chính thế giới và nó chính là tiền đề để chúng ta bước vào nền Tài chính mở Open Finance.

Cơ hội trong DeFi

Các ứng dụng và model DeFi quanh chúng ta vẫn còn mới, chưa rõ ràng và còn nhỏ lẻ. Ở giai đoạn này, các ứng dụng DeFi nhỏ lẻ đang bắt đầu được quan tâm như stable coins, lending platform Compound, Dharma, Cred, Constant…

Chúng ta cần 1 ai đó đứng ra “form” lại các dự án này lại để tạo nên model hoạt động chung cho tất cả chúng. Vì vậy, giai đoạn này anh em có thể quan tâm tới các dự án platform cho DeFi. Từ đó, các protocol hay Dapp khác có thể tích hợp và xây dựng trên các platform này để mở rộng hệ sinh thái DeFi.

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on telegram
Share on email
Share on reddit

– Quảng cáo –
Mua ngay Kindle  – máy đọc sách thông minh cho bạn và con bạn nhé!