HIỂU LẦM VỀ CỠ MẪU TRONG NGHIÊN CỨU KHOA HỌC

“Không ai biết rõ con số cỡ mẫu 30 được lưu truyền ở Việt Nam từ lúc nào, và tại sao nhiều người tin vào nó. Tuy nhiên, con số này xuất phát từ một sự hiểu lầm, hay hiểu chưa đúng về phân bố thống kê và cỡ mẫu. Một số sách giáo khoa thường có một phát biểu chung chung về số cỡ mẫu “lớn” và “nhỏ”. Chẳng hạn như cuốn Probability and Statistical Inference của Hogg và Tanis có viết rằng cỡ mẫu dưới 25 hay dưới 30 được xem là “nhỏ”, và trên con số đó là “lớn”. Nhưng ngưỡng nhỏ/lớn này không phải là cỡ mẫu cho nghiên cứu khoa học, mà là ngưỡng để tính xấp xỉ giữa phân bố chuẩn (normal distribution) và phân bố t (t distribution). Chúng ta biết rằng phân bố t là xấp xỉ phân phối chuẩn. Khi cỡ mẫu lớn, phân bố t và phân bố chuẩn gần như giống nhau. Ở đây, “lớn” có nghĩa là trên 30. Con số này, do đó, chẳng liên quan gì đến số cỡ mẫu cho nghiên cứu khoa học.
Có thể một hiểu lầm khác là liên quan đến Định lí giới hạn trung tâm (central limit theorem – CLT). Đại khái, CLT phát biểu rằng bất cứ chỉ số thống kê nào đều tuân theo luật phân bố bình thường hay gần bình thường nếu số cỡ mẫu đủ. (Định lí này không dễ hiểu và thường bị diễn giải sai). “Đủ” ở đây thường được hiểu là trên 30. Cần nhấn mạnh rằng đây là một xấp xỉ về phân bố của chỉ số thống kê (statistic) như trung bình, trung vị, tỉ lệ, độ lệch chuẩn, v.v. chứ chẳng liên quan gì đến cỡ mẫu nghiên cứu.
Nói tóm lại, số cỡ mẫu cho một nghiên cứu khoa học tuỳ thuộc vào một số thông số và giả định. Không bao giờ có một con số 30 cỡ mẫu (hay bất cứ con số cố định nào) áp dụng cho tất cả nghiên cứu. Có thể nói rằng những lưu truyền ở Việt Namvề con số 30 như là số đối tượng cần thiết cho nghiên cứu khoa học chỉ là một huyền thoại, và huyền thoại này có thể xuất phát từ một hiểu lầm”
Nguyễn Văn Tuấn

1 thought on “HIỂU LẦM VỀ CỠ MẪU TRONG NGHIÊN CỨU KHOA HỌC”

  1. Vậy a cho e hỏi,
    tổng thể của em có 186 Doanh nghiệp. Mẫu điều tra từng nào là hợp lý ah. E chỉ đang định điều tra để đánh giá mức độ khó khăn mà các Doanh nghiệp gặp phải về môi trường kd thôi ah

Comments are closed.