Tôn giáo nào là tốt nhất?

Tại một cuộc hội thảo bàn tròn về “Tôn giáo và tự do” có Đức Đạt Lai Lạt Ma và tôi cùng tham dự. Lúc tạm nghỉ, tôi hỏi ngài vừa tinh nghịch vừa tò mò:
Theo Ngài, tôn giáo nào hiện nay là tôn giáo tốt nhất ?

Tôi nghĩ ngài sẽ nói: “Phật giáo Tây tạng” hoặc “Các tôn giáo phương Đông, lâu đời hơn Ki-tô giáo nhiều”.

Đức Đạt Lai Lạt Ma trầm ngâm giây lát, mỉm cười và nhìn vào mắt tôi… Điều này làm tôi ngạc nhiên vì tôi biết đây là một câu hỏi ranh mãnh. Ngài trả lời:
– Tôn giáo tốt nhất là tôn giáo đưa ta tới gần Thượng Đế, và làm cho ta trở thành con người tốt hơn.

Để giấu sự bối rối của tôi trước 1 câu trả lời đầy khôn ngoan như thế, tôi hỏi:
– Cái gì làm cho tôi trở nên tốt hơn?

Ngài đáp:
“Tất cả cái gì làm anh
Biết thương cảm hơn
Biết theo lẽ phải hơn
Biết từ bỏ hơn
Dịu dàng hơn
Nhân hậu hơn
Có trách nhiệm hơn
Có đạo đức hơn”.
“Tôn giáo nào biến anh thành như vậy là tôn giáo tốt nhất”.

Tôi thinh lặng giây lát, lòng đầy thán phục, ngay cả bây giờ, khi nghĩ đến câu trả lời đầy khôn ngoan và khó phản bác:

– Tôi không cần biết bạn có theo tôn giáo nào hay không, điều quan trọng là thái độ của bạn với tha nhân, với bằng hữu, với gia đình, với nơi làm việc, với công đồng, với thế giới.

  • Hạnh phúc không phải là định mệnh, mà là vấn đề chọn lựa.
  • Bạn hãy thận trọng về các tư tưởng, vì tư tưởng sẽ sinh ra lời nói,
  • Bạn hãy thận trọng về lời nói vì lời nói dẫn đến việc làm
  • Bạn hãy thận trọng về việc làm, vì việc làm dẫn đến thói quen
  • Bạn hãy thận trọng về thói quen vì thói quen làm thành tính nết
  • Bạn hãy thận trọng về tính nết vì tính nết đưa tới số mạng
  • Mà số mạng chính là đời của bạn.

Và Đức Đạt Lai Lạt Ma kết luận: Đó là sự thực.
Không có tôn giáo nào cao hơn Sự Thực.

Vì sao người lương thiện cả đời gặp nỗi buồn và trắc trở? – Từ Đạo Tâm

Tôi đã tìm một người thầy thông thái và đạo hạnh xin chỉ bảo:
-Vì sao những người lương thiện như con lại thường xuyên cảm thấy khổ, mà những người ác lại vẫn sống tốt như vậy

Thầy hiền hòa nhìn tôi trả lời:
– Nếu một người trong lòng cảm thấy khổ, điều đó nói lên rằng trong tâm người này có tồn tại một điều ác tương ứng. Nếu một người trong nội tâm không có điều ác nào, như vậy, người này sẽ không có cảm giác thống khổ. Vì thế, căn cứ theo đạo lý này, con thường cảm thấy khổ, nghĩa là nội tâm của con có tồn tại điều ác, con không phải là một người lương thiện thật sự. Mà những người con cho rằng là người ác, lại chưa hẳn là người thật sự ác.

Một người có thể vui vẻ mà sống, ít nhất nói rõ người này không phải là người ác thật sự.

Có cảm giác như bị xúc phạm, tôi không phục, liền nói:
-Con sao có thể là người ác được? Gần đây, tâm con rất lương thiện mà!

Thầy trả lời:
-Nội tâm không ác thì không cảm thấy khổ, con đã cảm thấy khổ, nghĩa là trong tâm con đang tồn tại điều ác. Con hãy nói về nỗi khổ của con, ta sẽ nói cho con biết, điều ác nào đang tồn tại trong con.

Tôi nói:
-Nỗi khổ của con thì rất nhiều! Có khi cảm thấy tiền lương thu nhập rất thấp, nhà ở cũng không đủ rộng, thường xuyên có “cảm giác thua thiệt” bởi vậy trong tâm con thường cảm thấy không thoải mái, cũng hy vọng mau chóng có thể cải biến tình trạng này; trong xã hội, không ít người căn bản không có văn hóa gì, lại có thể lưng quấn bạc triệu, con không phục; một trí thức văn hóa như con, mỗi tháng lại chỉ có một chút thu nhập, thật sự là không công bằng; người thân nhiều lúc không nghe lời khuyên của con, con cảm thấy không thoải mái…

Cứ như vậy, lần lượt tôi kể hết với thầy những nỗi thống khổ của mình.
Thầy gật đầu, mỉm cười, một nụ cười rất nhân từ đôn hậu, người từ tốn nói với tôi:

  • Thu nhập hiện tại của con đã đủ nuôi sống chính con và gia đình. Con còn có cả phòng ốc để ở, căn bản là đã không phải lưu lạc nơi đầu đường xó chợ, chỉ là diện tích hơi nhỏ một chút, con hoàn toàn có thể không phải chịu những khổ tâm ấy.

-Nhưng, bởi vì nội tâm con có lòng tham đối với tiền tài và của cải, cho nên mới cảm thấy khổ. Loại lòng tham này là ác tâm, nếu con có thể vứt bỏ ác tâm ấy, con sẽ không vì những điều đó mà cảm thấy khổ nữa.

  • Trong xã hội có nhiều người thiếu văn hóa nhưng lại phát tài, rồi con lại cảm thấy không phục, đây chính là tâm đố kị. Tâm đố kị cũng là một loại ác tâm. Con tự cho mình là có văn hóa, nên cần phải có thu nhập cao, đây chính là tâm ngạo mạn. Tâm ngạo mạn cũng là ác tâm. Cho rằng có văn hóa thì phải có thu nhập cao, đây chính là tâm ngu si; bởi vì văn hóa không phải là căn nguyên của sự giàu có, kiếp trước làm việc thiện mới là nguyên nhân cho sự giàu có của kiếp này. Tâm ngu si cũng là ác tâm!
  • Người thân không nghe lời khuyên của con, con cảm thấy không thoải mái, đây là không rộng lượng. Dẫu là người thân của con, nhưng họ vẫn có tư tưởng và quan điểm của riêng mình, tại sao lại cưỡng cầu tư tưởng và quan điểm của họ bắt phải giống như con? Không rộng lượng sẽ dẫn đến hẹp hòi. Tâm hẹp hòi cũng là ác tâm.

Sư phụ tiếp tục mỉm cười:
– Lòng tham, tâm đố kỵ, ngạo mạn, ngu si, hẹp hòi, đều là những ác tâm. Bởi vì nội tâm của con chứa đựng những ác tâm ấy, nên những thống khổ mới tồn tại trong con. Nếu con có thể loại trừ những ác tâm đó, những thống khổ kia sẽ tan thành mây khói.”

  • Con đem niềm vui và thỏa mãn của mình đặt lên tiền thu nhập và của cải, con hãy nghĩ lại xem, căn bản con sẽ không chết đói và chết cóng; những người giàu có kia, thật ra cũng chỉ là không chết đói và chết cóng. Con đã nhận ra chưa, con có hạnh phúc hay không, không dựa trên sự giàu có bên ngoài, mà dựa trên thái độ sống của con mới là quyết định. Nắm chắc từng giây phút của cuộc đời, sống với thái độ lạc quan, hòa ái, cần cù để thay thế lòng tham, tính đố kỵ và ích kỷ; nội tâm của con sẽ dần chuyển hóa, dần thay đổi để thanh thản và bình an hơn.

-Trong xã hội, nhiều người không có văn hóa nhưng lại giàu có, con hãy nên vì họ mà vui vẻ, nên cầu chúc họ càng giàu có hơn, càng có nhiều niềm vui hơn mới đúng. Người khác đạt được, phải vui như người đó chính là con; người khác mất đi, đừng cười trên nỗi đau của họ. Người như vậy mới được coi là người lương thiện! Còn con, giờ thấy người khác giàu con lại thiếu vui, đây chính là tâm đố kị. Tâm đố kị chính là một loại tâm rất không tốt, phải kiên quyết tiêu trừ!”

  • Con cho rằng, con có chỗ hơn người, tự cho là giỏi. Đây chính là tâm ngạo mạn. Có câu nói rằng: “Ngạo mạn cao sơn, bất sinh đức thủy” (nghĩa là: ngọn núi cao mà ngạo mạn, sẽ không tạo nên loại nước tốt) người khi đã sinh lòng ngạo mạn, thì đối với thiếu sót của bản thân sẽ như có mắt mà không tròng, vì vậy, không thể nhìn thấy bản thân có bao nhiêu ác tâm, sao có thể thay đổi để tốt hơn. Cho nên, người ngạo mạn sẽ tự mình đóng cửa chặn đứng sự tiến bộ của mình. Ngoài ra, người ngạo mạn sẽ thường cảm thấy mất mát, dần dần sẽ chuyển thành tự ti. Một người chỉ có thể nuôi dưỡng lòng khiêm tốn, luôn bảo trì tâm thái hòa ái từ bi, nội tâm mới có thể cảm thấy tròn đầy và an vui.
    -Kiếp trước làm việc thiện mới chính là nguyên nhân cho sự giàu có ở kiếp này, (trồng dưa được dưa, trồng đậu được đậu). Mà người thường không hiểu được nhân quả, trồng dưa lại muốn được đậu, trồng đậu lại muốn được dưa, đây là thể hiện của sự ngu muội. Chỉ có người chăm học Phật Pháp, mới có được trí huệ chân chính, mới thật sự hiểu được nhân quả, quy luật tuần hoàn của vạn vật trong vũ trụ, nội tâm mới có thể minh tỏ thấu triệt. Để từ đó, biết làm thế nào lựa chọn tư tưởng, hành vi và lời nói của mình cho phù hợp. Người như vậy, mới có thể theo ánh sáng hướng đến ánh sáng, từ yên vui hướng đến yên vui.”

-Bầu trời có thể bao dung hết thảy, nên rộng lớn vô biên, ung dung tự tại; mặt đất có thể chịu đựng hết thảy, nên tràn đầy sự sống, vạn vật đâm chồi! Một người sống trong thế giới này, không nên tùy tiện xem thường hành vi và lời nói của người khác. Dẫu là người thân, cũng không nên mang tâm cưỡng cầu, cần phải tùy duyên tự tại! Vĩnh viễn dùng tâm lương thiện giúp đỡ người khác, nhưng không nên cưỡng cầu điều gì.

-Nếu tâm một người có thể rộng lớn như bầu trời mà bao dung vạn vật, người đó sao có thể khổ đây?

Vị thầy khả kính nói xong những điều này, tiếp tục nhìn tôi với ánh mắt đầy nhân từ và bao dung độ lượng.

Ngồi im lặng hồi lâu…xưa nay tôi vẫn cho mình là một người rất lương thiện, mãi đến lúc này, phải! chỉ đến lúc này, tôi mới biết được trong tôi còn có một con người rất xấu xa, rất độc ác! Bởi vì nội tâm của tôi chứa những điều ác, nên tôi mới cảm thấy nhiều đau khổ đến thế. Nếu nội tâm của tôi không ác, sao tôi có thể khổ chứ ?

Xin cảm tạ thầy, nếu không được người khai thị dạy bảo, con vĩnh viễn sẽ không biết có một người xấu xa như vậy đang tồn tại trong con!

Từ Đạo Tâm
HN

NGHỊCH LÝ NHÂN SINH

1. Cha mẹ chỉ biết cho, chẳng biết đòi.Con cái thích vòi mà không biết trả.
2. Cha mẹ dạy điều hay, kêu lắm lời.Bước chân vào đời ngớ nga ngớ ngẩn.
3. Cha nỡ coi khinh, mẹ dám coi thường.Bước chân ra đường kính phường trộmcướp.
4. Cha mẹ ngồi đấy không hỏi, không han.Bước vào cơ quan cúi chào thủ trưởng.
5. Ngồi cùng thiên hạ, trăm việc khoe hay.Cha mẹ ốm bảy ngày không lời thăm hỏi.
6. Cha mẹ còn chẳng thơm thảo bát canhrau.Mai khuất núi rồi xây mồ to, mả đẹp.
7. Vào quán thịt cầy, trăm ngàn coi nhẹ,góp giỗ cha mẹ suy tị từng đồng.
8. Bài hát Tây Tàu hát hay mọi nhẽ.Lời ru của mẹ chẳng thuộc câu nào.
9. Giỗ cha coi nhẹ, nuôi mẹ thì không.Cả vợ lẫn chồng đi làm từ thiện.
10. Khấn Phật, cầu Trời, lễ bái khắp nơi,nhưng quên lời mời cơm Cha, trà Mẹ.”

Chuyện của nội

Nhận vé máy bay, cả nhà mừng tíu tít…

Dường như nội cũng mừng lắm. Nội ra vào, hết sờ cái cột, sửa thân bầu, lại bứt mấy đọt mồng tơi nấu canh. Con cháu cười nội lẩm cẩm…

Từ ngày lên máy bay cho đến khi định cư nơi trời Tây, nội luôn săm soi một gói giấy, vẻ quí lắm.

Chiều đông ảm đạm, nội ra đi, tay vẫn nắm chặt cái gói nhỏ. Bố nhẹ nhàng gỡ ra, một cục đất màu nâu rơi xuống, vỡ tan…

=================================================

Nhớ lời bố bảo chỉ muốn cả nhà về quê thăm ông bà, mà mãi mình cũng chưa thực hiện được…

Vết lõm

Chủ tịch một tập đoàn đang lái chiếc xe mới tậu của mình vèo vèo đi trên phố. Kể cũng sắp trễ giờ họp rồi nên ông chỉ chăm chăm muốn đến nơi cho kịp.

Đột nhiên từ giữa mấy cái xe đang đỗ ở phía trước, ông nhìn thấy có một đứa trẻ chạy ra, tay vẫy lia lịa. Chắc mẻm lại là ăn xin hay bán hàng rong gì rồi, ông quành tay lái sang lề đường phía bên kia để đỡ phải dừng lại.

Vừa mới băng qua chỗ thằng bé được mấy mét, ông chợt nghe có tiếng cái gì va đánh cốp vào thành xe. Ông vội vã phanh kít lại, mở cửa xe bước ra ngoài kiểm tra.

Hỡi ôi, giờ đây trên cái nên sơn đen bóng sang trọng của chiếc xe cưng lại có một vết xước to tổ chảng, lại còn lõm hẳn vào nữa chứ. Máu nóng bốc lên, ông chủ tịch nhìn quanh quất, cố truy xem thủ phạm là ai.

Ông thoáng thấy bóng thằng nhóc hồi nãy, tay vẫn lăm lăm một viên gạch, sẵn sàng ném thêm trong trường hợp viên đầu lệch mục tiêu.

Máu nóng bốc lên, ông quên phéng luôn cuộc họp trễ nải của mình, xắn tay áo hầm hầm đi về phía đứa bé. Thằng ranh con mất dạy!

Ông xách cổ thằng bé lên, lôi xềnh xệch nó về chỗ cục cưng của mình, chỉ thẳng tay vào vết xước và gầm lên, “Mày làm cái quỷ gì thế hả? Xe này tao mới mua, đáng giá cả triệu đô đấy. Gọi ngay bố mẹ mày ra đây cho tao.”

Thằng bé van nài, “Con lạy ông. Con xin lỗi. Con không biết làm cách gì khác hơn. Nãy giờ con đứng vẫy mà chẳng có ai dừng lại cả. Thấy ông có vẻ cũng không dừng, con cuống quá phải làm xằng…”

Nó chỉ về phía vỉa hè, vừa chỉ vừa mếu máo, “Thằng em con ở chỗ đằng kia. Con đẩy xe không chú ý nên vấp phải đá cuội, làm nó văng khỏi xe lăn. Nó nặng quá con nâng dậy nổi.”

Vừa thổn thức, nó bé vừa năn nỉ, “Ông làm ơn giúp con khiêng nó lên xe với. Nó đang bị đau, và nó quá nặng đối với con. Xong con có bao nhiêu ông cứ cầm hết.”

Ông chủ tịch thấy như vừa nuốt nguyên một túi đá cuội vào họng vậy. Lặng lẽ, ông buông thằng bé ra, tiến lại chỗ chiếc xe lăn chổng kềnh…

Mãi đến mấy năm sau, cả công ti vẫn cứ đồn thổi câu chuyện về lão giám đốc keo kiệt, đến cái vết lõm trên xe cũng không buồn đi sửa.

st.

Kiểm tra 6 8 hay 10 điểm và sự tự tin

Đó là một bài kiểm tra kỳ lạ nhất từ khi tôi đi học. Hôm đó, thầy giáo vào lớp và phát cho mỗi người chúng tôi một bài kiểm tra toán. Bài kiểm tra được chia làm ba đề riêng lẻ, có ghi chú rất rõ ràng ngay từ đầu: loại một gồm những câu hỏi vừa dễ vừa khó, nếu làm hết sẽ được 10 điểm; loại hai là đề bài ở mức trung bình, làm hết sẽ được 8 điểm; loại ba có tổng điểm là 6 với những câu hỏi rất dễ.

Học sinh có quyền lựa chọn làm một trong ba đề đó. Vì thời gian khá gấp gáp, lại e ngại không làm được bài khó nên phần lớn chúng tôi đều cắm đầu vào làm ngay loại đề số 3 hoặc số 2 cho chắn ăn.

Một tuần sau khi thầy giáo trả bài kiểm tra, chúng tôi còn ngạc nhiên hơn vì thầy không hề chấm, cứ ai làm đề nào thì thầy cho đúng tổng điểm của đề đó, bất kể sai hay đúng. Quá ngạc nhiên, chúng tôi đã hỏi thầy. Và các bạn có biết câu trả lời của thầy là gì không?

Thầy đã nói với chúng tôi rằng đó không phải là bài kiểm tra kiến thức mà là bài kiểm tra sự tự tin. Thầy nói ai trong chúng tôi cũng muốn đạt điểm 10 nhưng ít ai dám vượt qua thử thách để biến ước mơ đó thành hiện thực. Chúng tôi biết nếu làm đề 10 điểm, chúng tôi sẽ phải làm thêm những câu hỏi khó nên đã bỏ cuộc ngay từ đầu mà không hề ngó qua để nhận thấy rằng số câu rất dễ trong đề này cũng vừa tròn với tổng số điểm là 6.

Có những việc nhìn bề ngoài tưởng như khó nên chúng ta thường rút lui ngay từ phút đầu tiên mà không hề cân nhắc. Nhưng đôi khi chúng ta cũng nên mạo hiểm một lần vì nếu không vượt chướng ngại vật thì làm sao biết khả năng của mình đến đâu, và làm sao về đích như ước mơ của mình.

Được và Mất – truyện Tái ông mất ngựa

Sách Hoài Nam Tử có chép một câu chuyện như sau:

“Một ông lão ở gần biên giới giáp với nước Hồ phía Bắc nước Tàu, gần Trường thành, có nuôi một con ngựa. Một hôm con của ông lão dẫn ngựa ra gần biên giới cho ăn cỏ, vì lơ đễnh nên con ngựa vọt chạy qua nước Hồ mất dạng. Những người trong xóm nghe tin đến chia buồn với ông lão.

Ông lão rất bình tỉnh nói:  Biết đâu con ngựa chạy mất ấy đem lại điều tốt cho tôi.

Vài tháng sau, con ngựa chạy mất ấy quay trở về, dẫn theo một con ngựa của nước Hồ, cao lớn và mạnh mẽ.

Người trong xóm hay tin liền đến chúc mừng ông lão và nhắc lại lời ông lão đã nói trước đây.

Ông lão không có vẻ gì vui mừng, nói:  Biết đâu việc được ngựa Hồ nầy sẽ dẫn đến tai họa cho tôi.

Quả nhiên con trai của ông lão rất thích cưỡi ngựa, thấy con ngựa Hồ cao lớn mạnh mẽ thì thích lắm, liền nhảy lên lưng cỡi nó chạy đi. Con ngựa Hồ chưa thuần nết, quen người nên nhảy loạn lên. Có lần con ông lão không cẩn thận để ngựa Hồ hất xuống, té gãy xương đùi, khiến con ông lão bị què chân, tật nguyền.

Người trong xóm vội đến chia buồn với ông lão, thật không ngờ con ngựa không tốn tiền mua nầy lại gây ra tai họa cho con trai của ông lão như thế.

Ông lão thản nhiên nói:  Xin các vị chớ lo lắng cho tôi, con tôi bị ngã gãy chân, tuy bất hạnh đó, nhưng biết đâu nhờ họa nầy mà được phúc.

Một năm sau, nước Hồ kéo quân sang xâm lấn Trung nguyên. Các trai tráng trong vùng biên giới đều phải sung vào quân ngũ chống ngăn giặc Hồ. Quân Hồ thiện chiến, đánh tan đạo quân mới gọi nhập ngũ, các trai tráng đều tử trận, riêng con trai ông lão vì bị què chân nên miễn đi lính, được sống sót ở gia đình.”

Ý nghĩa câu chuyện tái ông mất ngựa

Họa là gốc của Phúc, Phúc là gốc của Họa. Họa-Phúc luân chuyển và tương sinh. Sự biến đổi ấy không thể nhìn thấy được, chỉ thấy cái kết quả của nó.

Do đó, người đời sau lập ra thành ngữ: Tái ông thất mã, an tri họa phúc. Nghĩa là: ông lão ở biên giới mất ngựa, biết đâu là họa hay là phúc.

Hai điều họa phúc cứ xoay vần với nhau, khó biết được, nên khi được Phúc thì không nên quá vui mừng mà quên đề phòng cái Họa sẽ đến; khi gặp điều Họa thì cũng không nên quá buồn rầu đau khổ mà tổn hại tinh thần. Việc đời, hết may tới rủi, hết rủi tới may, nên bắt chước Tái ông mà giữ sự thản nhiên trước những biến đổi thăng trầm trong cuộc sống.

Câu chuyện tuy đã cũ nhưng giá trị của nó hầu như vĩnh viễn, đáng để ngày nay suy ngẫm.

Như trường hợp của một anh bạn trước đây không lâu:  công việc kinh doanh của anh đang đà tuột dốc, biết là vậy nhưng anh cứ loay hoay không biết phải làm sao. Thời cuộc thay đổi kéo theo nhu cầu thị trường cũng đổi thay. Tiếp tục làm thì thua lổ, chấm dứt để đổi sang cái mới thì lại tiếc công sức đã bỏ ra, lại cũng lo khi chuyển việc mới thì cần có vốn, phải xây dựng lại thị trường từ đầu liệu có hơn được không?

Giữa lúc phân vân như vậy thì biến cố ập đến, cơ sở của anh bị thưa kiện vì tiếng ồn, hạn phải đóng cửa hoặc di dời trong vòng 30 ngày.

Lúc đó quả thật thấy anh chỉ muốn điên, sau vài ngày đắn đo suy nghĩ anh đã đi đến quyết định đóng cửa ; Anh gọi cho các khách hàng, bạn bè trong giới tuyên bố thanh lý toàn bộ cơ sở, vừa bán vừa cho để giải quyết tất cả công nợ. Chỉ trong vòng 2 tuần anh đã trở về con số O.

Liên tiếp bao đêm sau đó anh không ngủ được, đầu óc suy nghĩ miên man chỉ một câu thôi: “Làm cái gì để sống?”. Mọi người cũng sốt ruột thay cho anh, mỗi người đưa ra một lời khuyên, cuối cùng “cái khó ló cái khôn” anh đã quyết chọn một hướng đi mới và sau một thời gian nỗ lực thành công đã đến vượt quá cả mong ước.

Vậy cái biến cố lúc đó là phúc hay hoạ?  Nếu không có nó liệu anh ta có dứt khoát từ bỏ cái sự nghiệp đang lụi tàn để làm lại từ đầu hay không?

Phải mất một thời gian sau ta mới nhận ra là hoạ hay phúc.

Chắc chắn câu chuyện “thêm ngựa, mất ngựa” này còn diễn ra nhiều lần trong cuộc đời mỗi người, thành công sẽ càng lớn khi bình tâm hơn, sáng suốt hơn để ứng phó.

Chiếc giày đánh rơi của Gandhi.

Chiếc giày đánh rơi của Gandhi.

Xe lửa bắt đầu chuyển bánh. Gandhi nhảy vội lên tàu. Một chiếc giày của ông rơi xuống. Gandhi không thể nào nhảy xuống để nhặt nó trong khi tàu chạy càng lúc càng nhanh. Trước sự sững sờ của mọi người, Gandhi đã tháo luôn chiếc giày còn lại và ném về phía chiếc giày kia.

Hành khách trên tàu lấy làm lạ về hành động kỳ quặc của ông. Gandhi mỉm cười và giải thích: “Nếu có một người nghèo nào lượm được chiếc thứ nhất, họ có thể tìm thấy chiếc thứ hai và sẽ xài được đôi giày của tôi”.

st.

Yêu xa thì cái gì quan trọng nhất?

– Anh có thể đếm đến 1000 để em ngủ nhưng … đừng bắt anh hát ru
– Anh hát tệ đến thế sao?
– Không phải. Vì anh hát rất hay, nên anh sợ em thức trắng đêm để đòi nghe anh hát.
Cô cười. Anh cũng cười:
– Thôi ngủ đi nào cô bé.
Cô ngoan ngoãn “vâng ạ” rồi tắt máy. Anh tưởng tượng cái cảnh cô rúc vào chăn ngủ, cười một mình. Chắc cô sẽ giống hệt một thiên thần.
*
Người ta sẽ như thế nào khi bắt đầu một tình yêu nhỉ? có lẽ là rất nhớ, rồi chờ, rồi mong gặp gỡ. Thi thoảng nghĩ về người ta cười vu vơ một mình. Thi thoảng như trẻ con cũng thèm nũng nịu. Cái cảm giác đó anh dành trọn vẹn cho cô. Có lẽ là anh đã yêu. Nhưng anh yêu vì điều gì nhỉ? Yêu cách nói chuyện thông minh và ngây thơ? Yêu giọng nói trong như chuông thuỷ tinh? yêu tiếng cười hồn nhiên không vướng bận? hay yêu tính hiếu thắng trẻ con của cô mà vẫn sâu sắc, tinh tế, dịu dàng? Chính anh cũng không dám chắc là vì điều gì nữa. Chính anh cũng không dám chắc đó có phải là tình yêu không nữa. 29 tuổi, 2 lần chia tay người yêu, anh hiểu anh không còn quá trẻ để dành thời gian cho những chuyện phiêu lưu nữa.
Anh cũng không còn lãng mạn đến mức tin vào những điều diệu kì có thể xảy ra trong cuộc sống. Đã nhiều lần anh tự nhắc mình hãy coi cô như một cô em bé nhỏ, và thôi đừng gọi điện nhiều như trước. Nhưng rồi mỗi đêm, trước khi đi ngủ, nỗi nhớ cồn cào thúc đẩy trái tim anh, thúc đẩy bàn tay anh bấm số. Anh biết mình đã yêu. Nhưng anh không muốn nói qua điện thoại. Anh háo hức biết bao khi có dịp đi công tác ở Hà Nội. Gặp cô, nhất định là anh sẽ nói.
*
Quán cafe.
Anh đến trước, đợi chờ cô gái mà anh quen qua 1 lần nhầm số. Tóc cô thật dài hay chấm ngang vai? mắt cô tròn thơ ngây hay sáng bừng nghịch ngợm? Có lẽ cô có một cái mũi thẳng đẹp và cao. Có lẽ cô có một nụ cười quyến rũ. Có lẽ… anh không dám hình dung thêm. Có thể tất cả những gì anh tưởng tượng là sai.
– Hi, anh!
Tiếng chuông thuỷ tinh lanh lảnh phía sau lưng. Anh quay người lại, sững sờ. Vì cô không xinh. Thật tệ. Chưa bao giờ cô nói là cô xinh, nhưng anh cố tình không tin điều đó.Ngoài mái tóc dài chấm lưng, ngoài ra chẳng có nét nào giống như anh tưởng tượng.
Trong khoảnh khắc, anh không làm chủ được cảm xúc của mình, chỉ nói được một câu (có lẽ là giản dị):
– Em ngồi đi.
Cô kéo ghế, ngồi xuống, gọi thêm 1 ly kem, xục thìa vào, ăn ngon lành. Anh nhanh chóng nhận ra cảm xúc của mình đang tụt dốc. Tự nguyền rủa bản thân đã tưởng tượng quá nhiều. Tự nguyền rủa mình vì đã đặt mình vào hoàn cảnh trớ trêu. Cô ngẩng đầu nghiêng nghiêng nhìn anh, hơi mỉm cười. Nụ cười thông cảm nhiều hơn là châm chọc. Nhưng anh thấy mình mất tự tin.
– Anh đang sững sờ vì nhan sắc của em đấy à? – cô hỏi, phá tan sự im lặng của hai người.
– Oh yes, em thật…
– Không xinh – cô cười, chặn trước câu nói của anh – em nói rồi mà, nhưng nếu anh buồn về điều này, em sẽ khóc đó.
Trong câu nói của cô không có chút gì là hờn giận hay trách móc, giọng nói lách cách như những viên đá nhỏ trong suốt, va vào cốc thuỷ tinh. Anh nghe rất quen. Hằng tối. Mà giờ đây mới nhận thấy sự nguy hiểm của những người con gái thánh thiện và thông minh. Cho dù họ có xinh hay không. Anh mất tự tin. Không hẳn vì người con gái trước mặt. Mà vì anh tự thấy mình giả dối và tầm thường. Chưa bao giờ, anh nghĩ rằng hình thức lại ảnh hưởng đến tình cảm của anh nhiều đến vậy. Anh luôn nghĩ mình là người đàn ông tử tế và đàng hoàng, không nông cạn nhạt nhẽo. Vậy mà… Cũng may, anh chưa từng nói điều gì ngốc nghếch qua điện thoại với cô. Anh nhớ lại, trước khi đi, anh đã hào hứng biết bao nhiêu. Anh tưởng tượng ra gương mặt trẻ con và rất xinh của cô, tưởng tượng ra ánh nhìn dịu dàng và bàn tay mềm mại. Còn giờ đây…
Một năm trước, H nói lời chia tay. Tình yêu kéo dài 4 năm tưởng là mãi mãi cuối cùng tự dưng tan vỡ. Sự ngạo nghễ của người đàn ông không cho phép anh níu kéo H ở lại.
Nhưng từ lúc ấy, trái tim anh có một vết thương tưởng không sao hàn gắn nổi. Người đàn ông, càng được coi là cứng rắn bao nhiêu thì khi thất vọng cành mềm yếu bấy nhiêu. Và cũng chính vì thế, trong một lần say và gọi điện cho người bạn, anh nhầm vào số cô. Cái giọng nói trong vắt trẻ con đậm chất miền Bắc ấy cuốn hút anh ngay từ những câu nói đầu tiên. Cô kiên nhẫn nghe anh kể chuyện, ân cần chỉ cho anh cách giải say, khuyên bảo anh đi ngủ. Hôm sau anh gọi lại cho cô cảm ơn và ngỏ lời làm bạn. “Bạn điện thoại” cô khe khẽ cười. Cô và anh đã quen nhau như thế.
Mãi sau này, khi đã quen với việc nói chuyện cùng cô mỗi tối, có một lần anh hỏi lại:
– Sao lúc ấy biết anh nhầm số mà em vẫn nghe máy?
– Vì em nghĩ lúc ấy anh thật sự cần ai đó bên cạnh, em nghĩ là em có thể giúp anh.
Câu trả lời thành thật, đơn giản, không khoa trương nhưng anh xúc động đến lạ lùng.
Anh nghĩ là anh yêu cô. Cho đến lúc này, khi nhìn thấy cô hiển hiện trước mắt anh, vẫn giọng nói ấy, vẫn tiếng cười ấy, nhưng anh thấy trái tim mình đang chùng xuống. Kì lạ thật, cuộc sống giống như ta tưởng tượng thì vốn đã chẳng bao giờ là cuộc sống rồi. Tuy thế, mỗi tối, sau khi hoàn tất công việc, anh vẫn rủ cô đi chơi cùng. Bởi vì anh không có bạn bè hay bà con gì thân thiết ở đây, anh lại cũng không biết nhiều đường phố. Nhưng lâu dần, anh thật sự muốn đi cùng cô. Cái gì của Hà Nội qua giọng nói của cô cũng đều trở nên thân thiết và gần gũi. Cô đưa anh đi khắp các nẻo đường, kể cho anh nghe từng sự tích liên quan, cả sự tích từ ngày xửa ngày xưa, đến những sự tích liên quan đến cô của “những ngày đã qua gần và xa lắm”. Cô như một con sóc bé nhỏ và nhanh nhẹn, và vô tư lự, đôi mắt một mí không bao giờ vướng một nỗi buồn.
– Chỗ này ngày trước bọn em hay đến lắm.
Anh nheo mắt nhìn cô, dò hỏi: “bọn em?”
– Là em và bạn trai em cũ của em đó mà.
– Sao lại là cũ chứ? sao các em lại chia tay?
Cô cười bình yên:
– Vì một ngày anh ấy nhận ra là không còn yêu em nữa.
Anh không nói gì, lặng yên nhìn cô. Trên gương mặt bình thản dường như không có biểu hiện gì khác thường, nhưng anh nhận thấy có cái gì đó vỡ tan trong nụ cười bình thản ấy. Anh giật mình, thấy tim mình đập mạnh. Một cảm xúc lạ lùng, mạnh mẽ ùa tới bủa vây anh. Bởi vì đã bao giờ, từ khi chia tay H, anh có thể nói về tình yêu cũ một cách bình thản, yên ổn, không day dứt hận thù?. Đã bao giờ, anh có thể nói về H bằng một giọng yêu thương và trìu mến như cô nói về người yêu cũ? Anh đã tự bào chữa rằng mình quá yêu, nhưng thật ra không phải vậy. Yêu không chỉ có nghĩa là phải giữ lấy cho mình, yêu là còn phải biết tha thứ, chấp nhận và quên đi.
Một ngày, anh lại thêm thấy nhớ cô. Không phải chỉ là giọng nói tiếng cười nữa, mà là cách cô nói, cách cô cười, là cái nhìn nghiêng nghiêng và những bước chân tinh nghịch. Là mắt cô sáng bừng lên khi kể anh nghe những câu chuyện nhỏ, là những món ăn đậm chất Hà Nội mà tự nay cô nấu, cô làm. Anh mong mỗi chiều làm việc xong, mong mỗi tối cùng cô lang thang đâu đó. Hà Nội có lẽ đẹp lên rất nhiều trong mắt anh nhờ có cô. Tuần cuối cùng anh ở Hà Nội thì trời trở lạnh. Một sáng chủ nhật, cô ào đến phòng anh, mang theo hơi gió ngoài trời se sắt. Nghẹo đầu nhìn bộ dạng co ro của anh, cười:
– Đi chơi đi anh.
– Lạnh lắm, anh không chịu nổi thời tiết ở đây đâu.
– Đi nào – cô năn nỉ – anh không có nhiều thời gian để tận hưởng cái lạnh ở đây đâu, em muốn anh nhớ mùa đông Hà Nội.
Anh bị thuyết phục, nhưng vẫn thấy ngán ngẩm vì thời tiết.
Cô đưa anh ra bãi sông Hồng. Mùa đông, gió thổi thốc lạnh lẽo. Anh xuýt xoa vì không quen thời tiết. Cô lấy trong túi của cô một cái khăn len màu xanh xám:
– Của anh này.
Cái khăn đan không đều tay, cô hơi đỏ mặt, giải thích:
– Lần đầu tiên em đan đấy. Mà lại phải đan nhanh, vì nếu không, sợ anh về Nam mất.
Anh nhìn gương mặt trẻ con đỏ ửng lên vì ngại của cô. Và nhận thấy rằng trái tim mình tan ra thành hàng ngàn mảnh. Anh chắc chắn là mình đã yêu. Đó là cảm xúc thật của một người từng trải. Đã qua yêu thương và thù hận. Gặp gỡ và chia ly. Hạnh phúc và đau đớn. Không ngần ngại nữa, anh quàng tay ôm cô:
– Anh yêu em lắm.
Cô giấu mặt vào ngực anh thì thầm:
– Nhưng em không xinh mà.
Anh nói dịu dàng từng chữ một:
– Ngốc ạ, vì em không xinh, nên anh mới biết là mình yêu em thật sự.
Hà Nội với anh, và có lẽ cả với cô nữa, hôm ấy không còn lạnh…

(st)

Ừ, mẹ anh phiền thật !

Chiều ảm đạm nhớ quê tí 🙂

========================================

Ừ, mẹ anh phiền thật !

***

– Anh về ngay đi, em hết chịu nổi rồi, mẹ anh phiền thật.

– Uhm, mẹ anh phiền thật, bây giờ anh đang có cuộc họp quan trọng, tối về anh sẽ giải quyết nha em.

Tiếng đầu dây bên kia dập máy nghe có vẻ rất tức tối, anh buông thõng người ra sau ghế, ở bên kia cô nhìn ra phía cửa như đang cố nuốt trôi một cái gì đó…
***

– Anh nhìn đi, đó, đây này, hôm nay em sắp, ngày mai em xếp, cứ một người dọn, một người lại bày ra như vậy, ai mà chịu nổi. Em sắp điên rồi đây. – Cô vò đầu trong 1 trạng thái vô cùng tức giận, anh lại gần cô, lấy tay xoa xoa 2 bờ vai gầy gầy, cô hất chúng ra.

– Em vào đây – Anh nhẹ nhàng nắm lấy tay cô kéo vào phòng, khép hờ cửa, anh lấy xuống 1 chiếc hộp được đặt trên nóc tủ, lấy tay phủi nhẹ, anh nhìn cô mỉm cười. – Mẹ phiền thật, ngày mai mình đưa mẹ đến viện dưỡng lão em nhé, còn bây giờ để anh cho em biết mẹ chúng ta phiền đến mức nào.

Anh mở chiếc hộp ra, bên trong là 1 xấp hình, anh lấy ra 1 tấm đã cũ, nhưng chẳng hề dính tí bụi nào, cô tò mò nhìn vào tấm ảnh.

– Em thấy không, đây là tấm hình mà Dì anh đã chụp lúc anh sinh ra, Dì kể vì mẹ yếu nên sinh lâu lắm, mà sinh lâu chắc là đau lâu em nhỉ, mà mẹ phiền thật, cứ la hét ầm ĩ cả lên, ai mà chẳng sinh. Dì còn nói, mẹ yếu lắm, nếu cứ cố sinh thì sẽ nguy hiểm cho người mẹ, bác sĩ đã nói như vậy rồi vậy mà mẹ vẫn cố cãi ” Không, con tôi phải ra đời, tôi phải sinh”, mẹ anh phiền thật đó.

Cô nhìn tấm hình, bàn tay cô nhẹ bỗng, rồi cô nhìn anh, trong mắt anh chứa 1 điều gì đó rất lạ. Anh cẩn thận bỏ tấm hình đó qua 1 bên, lấy 1 tấm khác cho cô xem.

– Em nhìn nè, đây là bức ảnh chụp lần đầu tiên anh bú mẹ, anh chẳng thấy ai phiền như mẹ cả. Bà nội, bà ngoại nói cả rồi, mẹ yếu, không đủ sữa để cho anh, uống sữa bình đi, ở đó mà dưỡng sức, nhưng một hai cứ khư khư giữ anh vào lòng ” Không, con con nhẹ cân, phải bú sữa mẹ mới tốt”. Ai nói gì cũng cãi em nhỉ, nếu không anh được uống sữa bình rồi, sữa bình phải ngon hơn chứ, mẹ anh phiền thật.

Bàn tay cô run run, cô thấy ánh mắt của người mẹ trong bức ảnh ánh lên vẻ rất hạnh phúc, 2 bàn tay cô ta cứ giữ chặt đứa bé. Cô nhìn anh không nói gì cả.

– Còn nữa đây này – Anh lại lôi ra 1 tấm khác nhìn vào đó.

– Em thấy mẹ anh phiền ghê chưa, con nít hơn 1 năm ai chẳng chập chững biết đi, mẹ cứ làm như chỉ có con mẹ mới làm được điều đó không bằng. Ba kể mẹ cứ gặp ai là cũng hí hởn khoe “Thằng cu Tin nhà tôi đi được rồi, nó biết đi rồi đó “. Bộ mẹ không thấy phiền hay sao em nhỉ? – Bờ môi cô như muốn nói một cái gì đó nhưng cổ họng thì ứ nghẹn lại, bức ảnh đứa trẻ con chập chững đi về phía mẹ trong tấm hình, cô nhìn mãi.Ba còn kể, từ ngày anh bắt đầu bi bô tập nói rồi gọi được tiếng mẹ là nguyên những ngày sau là một chuỗi điệp khúc ” Cu Tin gọi mẹ đi, gọi mẹ đi cu Tin”, mẹ phiền quá đi mẹ à, anh mỉm cười xoa nhẹ vào bức ảnh, mắt anh đang long lanh thì phải.

– Đây nữa, đây nữa này – Anh lôi ra nguyên 1 xấp, nhiều lắm, rất nhiều ảnh- Em thấy mẹ anh phiền ghê chưa, chụp làm gì mà lắm ảnh vậy không biết, lần đầu tiên anh vào mẫu giáo, có phiếu bé ngoan, rồi tiểu học, trung học, nhận bằng khen, em coi đi, đủ trò trên đời, coi hình của anh có mà đến tết mới xong, anh phì cười, ” mẹ anh phiền nhỉ “?

Cô nhìn anh, anh không cười nữa, anh cầm 1 tấm hình lên nhìn vào đó rất lâu, cô thấy nó, 1 tấm hình rất đẹp, anh rất đẹp trong bộ áo tốt nghiệp cử nhân, anh lúc đó trông điển trai quá, cao ráo, nhưng…

– Em có thấy không? tóc mẹ anh đó, rối em nhỉ ? còn áo quần nữa này, cũ mèm…- Cô nghe thấy giọng anh trở nên khác đi, không đều đều như lúc ban đầu nữa, đứt quãng. Cô nắm lấy tay anh.

– Năm 15 tuổi, ba bỏ mẹ con anh lại, rồi lúc đó, mọi thứ trong nhà trở nên không có điểm tựa, anh đi học, mẹ bắt anh phải học…Em không biết đâu, anh xin nghỉ nhưng mẹ không cho, phiền như vậy chứ. Mẹ cứ sáng sớm đi phụ quán cơm cho người ta, trưa ăn 1 chén cơm thừa trong quán để dư tiền cho anh học thêm ngoại ngữ, rồi chiều đến chạy đi giặt đồ cho những bà mẹ không phiền khác, để họ đi mua sắm, cà phê, giải trí…- Giọng anh lạc hẳn – Còn nữa em ạ, tối đến mẹ lại tiếp tục đi làm lao công đường phố, sáng sớm mới về chợp mắt được 1 tí thôi, vậy đó…Em thấy mẹ anh khỏe không?

” Tách”, 1 giọt nước rơi xuống trên tấm hình, mắt cô cũng nhòe đi, khác thật, 1 bà mẹ trẻ với gương mặt xinh đẹp lúc đứa con mới bi bô tập nói, và cũng với gương mặt phúc hậu đó nhưng giờ làn da đã nhăn đi, khuôn mặt gầy hẳn khi đứng cạnh cậu con trai lúc chuẩn bị ra trường.

– Anh à – Bàn tay cô nắm lấy bàn tay run run của anh.

– Em có thấy tay mẹ rất yếu không, anh chẳng bao giờ kể em nghe nhỉ. Khi 5 tuổi, anh đùa nghịch chạy nhảy lung tung, lúc đuổi bắt cùng cô nhóc hàng xóm anh đã trượt chân ngã từ cầu thang xuống. Lúc đó, anh chẳng thấy đau một chút nào cả, chỉ nghe một tiếng kêu rất thân quen, em có đoán được không, anh đang nằm trên 1 thân thể rất quen…mẹ anh đó. – Cô sững người lại, nước mắt cô trào ra, rơi xuống ướt đẫm tay anh.

– Em à, mẹ anh phiền vậy đó, phiền từ khi anh chuẩn bị lọt lòng cho đến khi anh gần đón đứa con đầu tiên của mình, chưa hết đâu, mẹ sẽ còn phiền cả đời em ạ, bây giờ lớn rồi mẹ vẫn cứ lẽo đẽo theo anh dặn đủ thứ em không thấy sao, cơm phải ăn 3 chén, đi xe phải chậm thôi, đừng có mà thức khuya quá. Mẹ anh phiền thật, ngày mai mình đưa mẹ đến viện dưỡng lão em nhé.

” Anh “, cô ôm chặt lấy anh, cô òa khóc nức nở, ” em xin lỗi “, anh ôm lấy cô vỗ về, vỗ về như ngày xưa anh vẫn thường được làm như vậy.

” Choang “- Anh và cô chạy nhanh xuống bếp.

– Mẹ xin lỗi, mẹ nghe con thèm chè hạt sen nên mẹ đi nấu, nhưng… Giọng mẹ run run không dám nhìn về phía trước, cúi người nhặt những mảnh vỡ vừa rơi.

– Mẹ à – Cô chạy đến nắm lấy bàn tay xương xương của mẹ – Từ nay mẹ đừng phiền nữa nhé, để con phiền mẹ cho – Cô ôm chặt mẹ, nước mắt thấm đẫm vai áo mẹ, mẹ nhìn anh, anh nhìn cô trong lòng của mẹ.

“Mẹ đã không sinh lầm con và con cũng đã không chọn nhầm dâu cho mẹ, phải không ạ?”