Mục lục

Tạp ghi: Định luật của những kẻ trộm

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on telegram
Share on email
Share on reddit
gs-nguyen-van-tuan-dinh-luat-cua-nhung-ke-trom
GS Nguyễn Văn Tuấn

Định luật của những kẻ trộm

Trong y khoa có một định luật gọi là “Sutton’s law” mà nguồn gốc của nó là một … kẻ cướp ngân hàng. Ở Việt Nam cũng có một kẻ trộm tên là Đặng Ngọc Tân mà nguyên tắc hành động của anh này rất giống với Định luật Sutton.

Định luật Sutton

Willie Sutton là một người Mĩ gốc Ái Nhĩ Lan, sanh vào khoảng 1901 và qua đời năm 1980. Sự nghiệp của ông chỉ xoay quanh việc … cướp ngân hàng. Trong suốt 40 năm ‘hành nghề’ rất tinh vi và điêu luyện, ông cướp được khoảng 2 triệu USD. Nhưng ông bị bắt giam nhiều lần, và tính chung ông ở trong tù hơn nửa cuộc đời. Sau khi ra tù và ‘nghỉ hưu’ ông viết hồi kí, thuật lại những pha cướp ngân hàng ra sao.

Có lần khi bị bắt, cảnh sát hỏi tại sao lại đi cướp ngân hàng? Theo báo chí tường thuật, ông thản nhiên nói: Bởi vì đó là nơi có tiền (“Because that is where the money is”).

Ông còn nói thêm rằng ông yêu cái nghề cướp ngân hàng, ông cảm thấy mình sống khi ở trong ngân hàng, và đối với ông tiền chỉ là những tấm thẻ thôi (“Because I enjoyed it. I loved it. I was more alive when I was inside a bank, robbing it, than at any other time in my life. I enjoyed everything about it so much that one or two weeks later I’d be out looking for the next job. But to me the money was the chips, that’s all.”) [1].

Câu nói “Because that is where the money is” sau này trở thành một định luật trong y khoa, gọi là “Sutton’s law”. Định luật Sutton phát biểu rằng khi chẩn đoán bệnh, chúng ta nên xem xét những dấu hiệu hiển nhiên và làm xét nghiệm để xác định hay loại bỏ cái chẩn đoán gần nhứt, chớ đừng mất công theo đuổi những chẩn đoán xa vời và hiếm.

Trong y học thực chứng, Định Luật Sutton nói rằng chúng ta nên chọn những bệnh nhân có nguy cơ cao để phòng ngừa hay điều trị vì lợi ích điều trị những bệnh nhân này sẽ cao hơn nhiều so với ở những bệnh nhân có nguy cơ thấp. Các bạn ở Việt Nam có lẽ nghe hay đọc bài tôi viết về Định luật Sutton trong y học thực chứng trước đây.

Định luật Đặng Ngọc Tân

Báo chí Việt Nam gần đây bàn tán về vụ trộm nhà ông cựu quan chức Sở GTVT ở Trà Vinh. Người trộm đột nhập nhà của ông cựu quan chức và lấy đi 66 lượng vàng và 35,000 USD [3]. Đó là một số tiền khá lớn. Và, báo chí bàn tán xôn xao là một quan chức cấp tỉnh, lương chỉ chừng 15 triệu 1 tháng, sao mà giàu như thế, và sao lại giữ tiền và vàng trong nhà. Nhưng thôi, tôi không quan tâm đến mấy câu hỏi đó; tôi quan tâm đến sự việc là anh trộm này chọn nhà của quan chức để hành sự.

Nhưng tay trộm ở Trà Vinh không phải là ca duy nhứt chọn nhà quan chức và đại gia để hành sự. Hàng chục (hay hàng trăm?) vụ trộm được báo chí tường thuật trước đây được công bố từ Bắc chí Nam đều tập trung vào các nhà quan chức [4]. Và, các quan chức này toàn là loại giàu có lớn. Vài ví dụ mà báo chí nêu qua những cái tít [4] như sau:

• Giai Lai: Quan tỉnh bị mất 65 cây vàng dưới gầm giường
• Bắc Kạn: Nhà Giám đốc Sở GTVT bị trộm “khoắng” hơn 1 tỷ đồng
• Quy Nhơn: Trộm “rinh” nửa tỷ đồng nhà PGĐ Sở Tài chính
• Nghệ An: Trộm “hỏi thăm” 57 lượng vàng trong nhà cán bộ tỉnh
• Bạc Liêu: Nhà trưởng BQLDA bị trộm khoắng 1,5 tỷ đồng
• Đồng Nai: Trộm “cuỗm” ô tô 800 triệu nhà Phó ban chống tham nhũng tỉnh
• Bình Chánh: Nhà cán bộ thuế bị trộm hơn 6 tỷ đồng
v.v.

Nhưng người nổi tiếng nhứt và làm việc có bài bản nhứt có lẽ là Đặng Ngọc Tân [5], người được báo chí mệnh danh là ‘Siêu Trộm’. Anh này quê quán ở Hà Nội nhưng hành nghề trộm lại ở miền Trung, và sa lưới pháp luật ở Đà Nẵng.
Trong một thời gian tương đối ngắn, anh này và đồng bọn thực hiện 36 phi vụ trộm (nhưng anh ta chỉ nhận 27 vụ). Anh ta và đồng bọn kiếm được hơn 10 tỉ đồng qua các thương vụ trộm đó. Vụ trộm lớn nhứt là 110 lượng vàng trong nhà của phu nhân ông giám đốc sở Tài nguyên và Môi trường ở Quảng Nam.

Vẫn theo báo chí, anh ta tiêu tiền như nước và “cực kỳ hào hoa” [5]. Anh ta cho một cô gái đồng hương 50 triệu đồng để chữa bệnh. Còn đi nhậu nhẹt thì anh ta bao hết.

Anh ta cũng giống như Willie Sutton là thích trộm vì theo anh ta, “Mỗi vụ trộm gây ra như một kỷ niệm, một điểm nhấn, tôi nhớ tất tần tật.” [5]

Điều đáng nói là ‘đối tượng’ của anh ta là các quan chức và đại gia. Khi được tòa hỏi là tại sao chỉ chọn nhà quan chức để trộm, anh ta có một triết lí đơn giản: “Nhà đại gia, quan chức lắm tiền, nhiều của, chứ nhà dân thường lấy đâu ra tiền, đột nhập chi cho mất công.” [6] Có thể xem đó là Định luật Đặng Ngọc Tân, và anh trộm ở Trà Vinh áp dụng nó trong phi vụ mà báo chí bàn tán xôn xao hiện nay.

Đằng sau mỗi gia sản lớn là một tội phạm

Như các bạn thấy, Đặng Ngọc Tân rất giống như Willie Sutton. Cả hai đều biết chọn mục tiêu là những nơi có nhiều tiền. Cả hai đều yêu thích hành động của mình. Cả hai đều ý thức được việc làm của mình là sai, là trái pháp luật. Nếu có khác chăng thì một người là trộm, còn một người là cướp. Có thể nói Đặng Ngọc Tân là một Willie Sutton nhỏ của Việt Nam vậy. Họ chỉ chọn những đối tượng lắm tiền nhiều của. Mà, ở Việt Nam, đối tượng này thường là quan chức và đại gia.

Một quan chức cấp bộ trưởng lương từ 15 đến 20 triệu đồng (tức non 1000 USD) một tháng. Một giám đốc sở lương tháng cũng chỉ 12 đến 15 triệu đồng (non 700 USD). Với mức lương như thế thì rất khó giải thích những biệt thự hàng 20 tỉ đồng, biệt phủ hàng 100 tỉ đồng, những chiếc xe hàng tỉ đồng, hay trong nhà có hàng trăm lượng vàng, v.v. Rất khó giải thích được tiền đâu mà mà họ có cuộc sống sang chảnh so với tuyệt đại đa số dân chúng. Nói theo tiếng Anh là ‘they don’t add up’.

Tuy nhiên, cũng phải công bằng với họ. Họ có thể giàu có nhờ vào kinh doanh của gia đình. Họ cũng có thể thừa hưởng gia sản của cha ông để lại. Họ giàu có qua cổ phần trong các tập đoàn mà họ có mâu thuẫn quyền lợi. Nhưng họ cũng có thể giàu do tham ô và đục khoét ngân sách Nhà nước. Chính cái sau (tham nhũng) là cách giải thích tự nhiên của đa số công chúng về cái giàu của quan chức.

Văn hào người Pháp Honoré de Balzac từng có một nhận xét nổi tiếng rằng ‘Đằng sau mỗi gia tài lớn là một tội phạm (“Behind every great fortune there is a crime.”) Thực ra, câu nói của Balzac phức tạp hơn, nhưng có thể diễn giải như sau: ‘Bí mật của thành công là một tội phạm không được phát hiện vì tội phạm đó được thực hiện quá tốt.

Trong cái nhìn của công chúng, đặc biệt là người nghèo, họ xem sự giàu có của các quan chức theo cái nhìn của Balzac. Do đó, không ngạc nhiên khi người ta cảm thấy hả hê trước bản tin một quan chức bị trộm đột nhập. Họ hả hê là vì những vụ trộm như thế từ các quan chức là một hình thức tái phân phối tài sản.

Nói cho cùng thì những quan chức có gia sản bất chánh cũng là những kẻ trộm. Họ ăn trộm (có khi ăn cướp) từ người dân, từ tài nguyên quốc gia. Những kẻ trộm tài sản từ họ cũng là những kẻ trộm. Chỉ có cái khác là những người trộm nhỏ thì bị pháp luật trừng phạt và gọi là ‘kẻ trộm’, còn những quan chức trộm lớn thì được gọi là ‘đại gia’. Đúng như cách nói của Bob Dylan rằng những kẻ trộm nhỏ thì họ sẽ cho vào tù, nhưng trộm lớn thì họ được tôn xưng là vua (‘Steal a little and they’ll put you in jail, steal a lot and they’ll make you king’).

_____
[1] https://en.wikipedia.org/wiki/Willie_Sutton
[2] https://journals.lww.com/…/sutton_s_law_of_medicine__a…
[3] https://tuoitre.vn/bat-thanh-nien-dot-nhap-nha-nguyen…
[4] https://baodautu.vn/quan-chuc-lo-vang-khoi-tien-ty-sau…
[5] https://vnexpress.net/tuye-t-ky-do-t-nha-p-nha-da-i-gia…
[6] https://vietnamnet.vn/…/nhung-sieu-trom-chi-thich-lay…

Nguồn: Nguyễn Văn Tuấn

-VNEconomics tổng hợp các bài viết của GS Nguyễn Văn Tuấn

# Định luật của những kẻ trộm

VNEconomics – Chúng tôi mong muốn đem tri thức khoa họccông nghệkinh tế đến với nhiều người Việt Nam. Đặc biệt là kiến thức về Blockchain & tiền mã hóa

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on telegram
Share on email
Share on reddit

– Quảng cáo –
Mua ngay Kindle  – máy đọc sách thông minh cho bạn và con bạn nhé!