THANG ĐO ĐA BIẾN

Thang đo đa biến là loại thang đo bao gồm từ 2 câu hỏi (item) trở lên, dùng để đo cho một khái niệm hay thuộc tính nào đó.
Mục đích: nhiều câu hỏi sẽ cho kết quả tin cậy hơn.
Ví dụ: thang đo Likert bao gồm một loạt các phát biểu đánh giá về thuộc tính của đối tượng. Câu trả lời từ “hoàn toàn đồng ý” đến “hoàn toàn không đồng ý”.
Thang đo càng nhiều lựa chọn thì độ tin cậy càng cao. Phổ biến thường dùng thang đo 5 lựa chọn.
** Bao nhiêu câu hỏi (item) là vừa cho một khái niệm cần đo (nhân tố)?
Theo Kline (1998, 2006) thì 2 (items): ít; 3: tạm được; 4: tối ưu; 5: hơi nặng nề; 6: nhiều.
-> Kinh nghiệm: lúc đầu có thể đưa vào nhiều, cái nào xấu sẽ loại ra để còn khoảng 3,4 items là OK.
** Lưu ý:
– Việc dùng thang đo lẻ or chẵn (vd: 5 or 6 lựa chọn) là tùy vào mục đích và chủ ý của người nghiên cứu
– Đối với người trả lời có hiểu biết có thể dùng thang đo 7 or 9 or 10 lựa chọn, người trả lời phổ thông thì chỉ nên dùng thang đo 5 or 6 lựa chọn.
– Thang đo thứ tự (ordinal scale) nếu có từ 5 lựa chọn trở lên thì có thể xem gần đúng là thang đo khoảng (interval scale) – thang đo được xem là cho kết quả cao nhất.
– Ngoài Likert, thang đo đa biến còn có 2 loại khác là Semantic – Differrence và Stapel. Nếu một nghiên cứu được thiết kế tốt thì 3 loại thang đo này sẽ cho kết quả tương tự nhau. Việc lựa chọn thang đo nào là tùy thuộc vào từng trường hợp cụ thể.

(st)