Mục lục

Tiền mã hóa là gì?

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on telegram
Share on email
Share on reddit

Giới thiệu sơ lược về Tiền mã hóa

Tiền mã hóa là gì

Định nghĩa về tiền mã hóa

Tiền mã hóa (Cryptocurrency) được biết đến rộng rãi với đồng tiền Bitcoin [1] do Satoshi Nakamoto đưa ra vào năm 2009 trong một bài báo mang tên “Bitcoin: A Peer-to-Peer Electronic Cash SystemBitcoin: Hệ thống tiền điện tử ngang hàng“, được kỳ vọng sẽ trở thành hình thức giao dịch, trao đổi và thanh toán chung tối ưu trên Internet và phạm vi toàn cầu, dựa trên nền tảng công nghệ Blockchain [2]. Bạn có thể định nghĩa một cách đơn giản về tiền mã hóa thế này:

Tiền mã hoá là một loại tiền kĩ thuật số sử dụng mật mã để bảo mật. Tiền mã hoá rất khó bị làm giả vì tính năng bảo mật này. Nhiều loại tiền mã hoá là các hệ thống phi tập trung dựa trên công nghệ Blockchain (được hiểu là một sổ cái được phân tán và chia sẻ bằng mạng lưới gồm nhiều máy tính khác nhau) nên an toàn, hoạt động 24/7 và khó bị sụp đổ.

Tính pháp lý của Tiền mã hóa

Chính phủ các nước có những thái độ khác nhau với tiền mã hóa, gồm chấp nhận, không chấp nhận và không cấm, không hợp thức hóa.

Xem thêm: Tình trạng pháp lý của bitcoin theo quốc gia hoặc vùng lãnh thổ

Việt Nam là một trong các quốc gia cấm giao dịch và thanh toán bằng tiền mã hóa (Nguồn: Thông cáo báo chí về bitcoin và các loại tiền ảo tương tự khác), các cơ quan báo chí chính thống thường gọi tiền mã hóa là “tiền ảo” nhưng cách gọi như vậy là hoàn toàn sai bản chất, chúng tôi sẽ làm rõ ở phần so sánh các loại tiền ở bên dưới.

Một dấu hiệu tích cực gần đây cho tiền mã hóa là giữa năm 2021 Thủ tướng Chính phủ đã giao Ngân hàng Nhà nước chủ trì nghiên cứu, xây dựng và thí điểm sử dụng tiền mã hóa dựa trên công nghệ chuỗi khối (Blockchain) (Nguồn vov.vn).

Vì sao tiền mã hóa dù chưa hợp pháp nhưng vẫn được nhiều người quan tâm?

Tính năng đặc biệt được cho là sức hấp dẫn chính của của tiền mã hoá là bản chất hệ thống phi tập trung của nó. Tiền mã hoá không được ban hành bởi bất kì ngân hàng trung ương nào, khiến về mặt lí thuyết chúng miễn nhiễm với sự can thiệp hoặc thao túng của chính phủ. Chúng ta có thể liệt kê một số lợi ích của tiền mã hóa:

  1. Tiền mã hóa chuyển tiền nhanh với chi phí thấp, đặc biệt là chuyển tiền xuyên biên giới
  2. Giao dịch tiền mã hóa không thể sửa đổi vì được lưu trữ trên Blockchain
  3. Tiền mã hóa sẽ đem lại cho người tham gia mua bán (trading) hoặc đầu tư nắm giữ (holding) lợi nhuận lớn
  4. Tiền mã hóa là một công cụ để loại trừ lạm phát, hệ quả của việc cung tiền fiat (tiền pháp chế) quá mức

Xem thêm: Lợi ích của tiền mã hóa

Loại tiền mã hoá đầu tiên dựa trên Blockchain là Bitcoin, hiện vẫn là loại tiền mã hoá phổ biến và có giá trị nhất. Ngày nay, có hàng ngàn loại tiền mã hoá thay thế với các chức năng hoặc thông số kĩ thuật khác nhau. Tổng giá trị thị trường tiễn mã hóa vào ngày 23/9/2021 là 1940 tỷ USD (Theo CoinMarketCap).

Xem thêm: Những đồng tiền mã hóa hiện đang được giao dịch tại CoinMarketCap hoặc CoinGecko 

Tiền mã hóa: Coin & Token

Coin là một loại tiền mã hóa được phát sinh trên nền tảng Blockchain còn token không được sinh ra trên Blockchain mà được lập trình và hoạt động trên nền tảng của Blockchain.

Đặc điểm Coin Token
Nền tảng Nền tảng riêng Sử dụng nền tảng của Coin
Tính năng Lưu giữ giá trị Tiện tích
Ví (Walelt) Có ví riêng Sử dung chung ví với Coin
Ví dụ Một số Coin điển hình trên thị trường hiện tại như: Bitcoin, Ethereum, Cardano, Stellar, Litecoin,… Một số Token lớn trên thị trường hiện tại như: Tether – USDT, USDC, AXS, C98,…

Xem thêm: video bài giảng giới thiệu về Tiền mã hóa của trường MIT

Bảng và phân biệt các loại tiền

Định nghĩa

Tiền pháp định (Fiat, tiền mặt tiền vật lý, tiền điện tử) Tiền pháp định là tiền tệ được chính phủ của một quốc gia phát hành, qui định, công nhận hợp pháp. Hầu hết các loại tiền giấy hiện đại là tiền pháp định, bao gồm đồng đô la Mỹ, đồng euro, Việt Nam đồng và các loại tiền tệ lớn khác trên toàn cầu. Ngày nay số lượng đồng tiền fiat điện tử (tiền điện tử) chiếm phần lớn các giao dịch.
Tiền ảo Là một loại tiền kỹ thuật số chỉ có sẵn ở dạng điện tử và không ở dạng vật lý. Tiền ảo được coi là một tập hợp con của nhóm tiền kỹ thuật số, thường được dùng trong nội bộ một hệ thống nào đó như game, xu ảo, điểm thưởng,…
Tiền mã hóa Tiền mã hoá là một loại tiền kĩ thuật số sử dụng mật mã để bảo mật. Tiền mã hoá rất khó bị làm giả vì tính năng bảo mật này. Nhiều loại tiền mã hoá là các hệ thống phi tập trung dựa trên công nghệ Blockchain (được hiểu là một sổ cái được phân tán và chia sẻ bằng mạng lưới gồm nhiều máy tính khác nhau) nên an toàn, hoạt động 24/7 và khó bị sụp đổ..
Tiền kỹ thuật số Bao gồm: tiền ảo, tiền mã hóa, tiền điện tử

Chức năng

Tiền pháp định (Fiat, tiền mặt tiền vật lý, tiền điện tử) Công cụ, phương thức thanh toán cho cả quốc gia. Mỗi quốc gia có 1 đồng tiền pháp định riêng và đơn vị tính khác nhau. Ví dụ: Mỹ – USD, Việt Nam – VNĐ
Tiền ảo Được sử dụng, chấp nhận làm phương tiện thanh toán và có thể chuyển nhượng, lưu trữ hoặc giao dịch điện tử giữa các thành viên trong một cộng đồng cụ thể.
Tiền mã hóa Có chức năng như một phương tiện trao đổi giá trị trong một hệ thống kinh tế ngang hàng:

• Chức năng mua hàng

• Chức năng đầu tư

• Chức năng khai thác

• Chấp nhận thanh toán

Tiền kỹ thuật số Có khả năng sử dụng như tiền vật lý nhưng kèm theo các đặc tính của kỹ thuật số là giao dịch tức thì và chuyển tiền xuyên biên giới.

Phát hành

Tiền pháp định (Fiat, tiền mặt tiền vật lý, tiền điện tử) Chính phủ
Tiền ảo Được tạo ra và quản lý bởi các nhà phát triển.
Tiền mã hóa Dựa trên các nền tảng công nghệ blockchain từ đó bộ phận các nhà phát triển cho ra các loại tiền theo từng nền tảng, phát hành vào cộng đồng chấp nhận tiền mã hóa thanh toán cho giao dịch
Tiền kỹ thuật số Nếu được phát hành bởi một ngân hàng trung ương của một quốc gia theo hình thức quy định, nó được gọi là Tiền tệ kỹ thuật số Ngân hàng trung ương. Trong trường hợp thứ hai, nó đủ điều kiện để được gọi là tiền ảo và có thể nằm dưới sự kiểm soát của các nhà phát triển tiền tệ, tổ chức sáng lập hoặc giao thức mạng được xác định, thay vì được kiểm soát bởi một cơ quan quản lý tập trung.

Phạm vi giao dịch

Tiền pháp định (Fiat, tiền mặt tiền vật lý, tiền điện tử) Toàn lãnh thổ quốc gia.
Tiền ảo Trong cộng đồng nhà phát triển và người chấp nhận sử dụng.
Tiền mã hóa Cộng đồng tiền mã hóa
Tiền kỹ thuật số Tiền tệ kỹ thuật số là vô hình và chỉ có thể được sở hữu và giao dịch bằng cách sử dụng máy tính hoặc ví điện tử được kết nối với Internet hoặc các mạng được chỉ định

Kiểm soát

Tiền pháp định (Fiat, tiền mặt tiền vật lý, tiền điện tử) Chính phủ
Tiền ảo Không được kiểm soát, phát hành bởi chính phủ
Tiền mã hóa Không bị kiểm soát bởi chính phủ.
Tiền kỹ thuật số Tùy thuộc vào nhà phát hành là đội ngủ phát triển tiền tệ cá nhân hay chính phủ quốc gia.

Tính đảm bảo

Tiền pháp định (Fiat, tiền mặt tiền vật lý, tiền điện tử) Pháp luật Nhà nước hiện hành.
Tiền ảo Bởi đội ngũ nhà phát hành.
Tiền mã hóa Được bảo mật rất chặt chẽ và an toàn
Tiền kỹ thuật số

Tính minh bạch

Tiền pháp định (Fiat, tiền mặt tiền vật lý, tiền điện tử) Không cao, do phát sinh các vấn đề tham nhũng, lạm phát…
Tiền ảo Chịu ảnh hưởng bởi tiền pháp định
Tiền mã hóa Không bị lạm phát, không bị làm giả.
Tiền kỹ thuật số

Tính an toàn

Tiền pháp định (Fiat, tiền mặt tiền vật lý, tiền điện tử) Tiền được gửi đến các ngân hàng cất giữ để đảm bảo an toàn thay vào đó, ngân hàng sẽ mang tiền của bạn điđầu tư và chi trả hoa hồng lại cho bạn một khoản nhỏ – gọi là lãi suất tiền gửi
Tiền ảo Dựa vào các tính năng và chuẩn bảo mật khi xây dựng hệ thống của nhà phát triển
Tiền mã hóa Sử dụng mật mã học để xác thực và bảo mật các giao dịch.
Tiền kỹ thuật số

Lưu trữ

Tiền pháp định (Fiat, tiền mặt tiền vật lý, tiền điện tử) Kho bạc, ngân khố quốc gia.
Tiền ảo Được lưu trữ và giao dịch chỉ thông qua phần mềm được chỉ định, ứng dụng di động hoặc máy tính hoặc qua ví kỹ thuật số chuyên dụng và các giao dịch xảy ra qua Internet hoặc qua các mạng chuyên dụng an toàn
Tiền mã hóa Ví lưu trữ tiền mã hóa
Tiền kỹ thuật số Tài khoản tiền kỹ thuật số có thể được lưu trữ điện tử trên một chiếc thẻ hoặc thiết bị khác

——-

Chú thích: 
[1]: Bitcoin (ký hiệu: BTC, XBT…) là một loại tiền mã hóa, được phát minh bởi Satoshi Nakamoto dưới dạng phần mềm mã nguồn mở từ năm 2009. Bitcoin có thể được trao đổi trực tiếp bằng thiết bị kết nối Internet mà không cần thông qua một tổ chức tài chính trung gian nào. Bitcoin có cách hoạt động khác hẳn so với các loại tiền tệ điển hình: không có một ngân hàng trung ương nào quản lý nó và hệ thống hoạt động dựa trên một giao thức mạng ngang hàng trên Internet.

Sự cung ứng Bitcoin là tự động, hạn chế, được phân chia theo lịch trình định sẵn dựa trên các thuật toán. Bitcoin được cấp tới các máy tính “đào” Bitcoin để trả công cho việc xác minh giao dịch Bitcoin và ghi chúng vào cuốn sổ cái được phân tán trong mạng ngang hàng, thông qua công nghệ blockchain. Cuốn sổ cái này sử dụng Bitcoin là đơn vị kế toán. Mỗi bitcoin có thể được chia nhỏ tới 100 triệu đơn vị nhỏ hơn gọi là satoshi.

Bitcoin là loại tiền mã hoá điển hình nhất, ra đời đầu tiên, và được sử dụng rộng rãi nhất trong thương mại điện tử. Các doanh nghiệp có xu hướng muốn thanh toán bằng Bitcoin để giảm thiểu chi phí. Đến tháng 7 năm 2018, lượng tiền cơ sở của Bitcoin được định giá hơn 109 tỷ đô la Mỹ – là loại tiền mã hóa có giá trị thị trường lớn nhất.

Những biến động lớn trong giá trị của mỗi bitcoin đã tạo nên những lời chỉ trích về tính phù hợp kinh tế của Bitcoin như là một loại tiền tệ. Thuật ngữ Bitcoin được viết hoa khi nhắc tới như một giao thức, phần mềm, hoặc cộng đồng và được viết thường khi được nhắc tới như một đơn vị tiền tệ.

[2]: Mọi dữ liệu trên mạng Internet đều rất dễ dàng bị sao chép, mỗi giao dịch tiền kỹ thuật số cũng chỉ là một khối thông tin. Bình thường, khi giao dịch trực tuyến, chúng ta sẽ cần đến một bên trung gian thứ ba mà chúng ta tin tưởng (ví dụ ngân hàng hay một người trung gian được tin cậy) với một cơ sở dữ liệu tập trung để xác minh giao dịch nhằm chống gian lận khi kẻ gian sử dụng lại khối thông tin này nhiều lần. Công nghệ blockchain đã giải quyết được bài toán này mà không cần tới bên trung gian thứ ba tin cậy.

Blockchain là một cuốn sổ cái ghi lại tất cả các giao dịch. Dữ liệu trong cuốn sổ cái liên tục được mạng lưới máy tính ngang hàng trên thế giới cập nhật và bảo trì. Giao dịch khi A gửi X bitcoin cho B được ghi lại trên toàn hệ thống, tất cả các máy tính trong mạng này sẽ xác minh và ghi lại giao dịch đó vào cuốn sổ cái rồi cấp phát dữ liệu này tới các máy tính khác. Blockchain là một cơ sở dữ liệu phân tán vô chủ; các máy tính liên tục thực hiện việc kiểm toán độc lập bằng cách xác minh dữ liệu nhận tới và so sánh với chữ ký của giao dịch đó.

# tiền mã hóa là gì ?

VNEconomics – Chúng tôi mong muốn đem tri thức khoa họccông nghệkinh tế đến với nhiều người Việt Nam. Đặc biệt là kiến thức về Blockchain & tiền mã hóa

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on telegram
Share on email
Share on reddit

– Quảng cáo –
Mua ngay Kindle  – máy đọc sách thông minh cho bạn và con bạn nhé!