Nền kinh tế và ứng dụng với tiền mã hóa – Công nghệ Blockchain khơi nguồn cho nền kinh tế tiền mã hóa.
Bạn đã từng nghe đến những câu nói, bài báo với tiêu đề: Bitcoin sắp vượt mốc 10,000 đô la, Bitcoin có thể mua cafe, Bitcoin là tiền ảo, là phạm luật, đầu tư tiền ảo lợi nhuận cao, tiền Bitcoin….hay chưa? Với việc tiếp xúc với các kênh tin tức, mạng xã hội không ít lần chúng ta nghe về Bitcoin nhưng chúng ta chưa hình dung được nó là gì? Hoạt động như thế nào?
Để rõ hơn, chúng ta sẽ đi vào câu chuyện sau đây: Giả sử bạn là chủ một cửa hàng hay hộ kinh doanh gia đình nhỏ, khi bạn bán hàng và tổng hợp bảng tính hóa đơn đầu ra, đầu vào thì bạn dùng quyển sổ để ghi chép, người ta gọi quyển số đó là sổ cái và công việc đó của bạn gọi là kế toán.
Công việc kinh doanh của bạn bắt đầu thuận lợi và được mở rộng, có nhiều cửa hàng hơn, mỗi nơi có 1 người (kế toán) tổng hợp thông tin sổ sách, ghi chép hóa đơn nhìn vào sổ cái bạn sẽ biết mình đã chi bao nhiêu, thu bao nhiêu, vào lúc nào… và biết được việc kinh doanh là lỗ hay lãi trong khoảng thời gian đó.
Khi công nghệ phát triển bạn không dùng sổ ghi chép nữa mà dùng phần mềm máy tính và biến quyển sổ cái bằng giấy đó thành một phần mềm máy tính, và phần mềm đó có chức năng của một quyển sổ cái. Phần mềm giúp bạn tối ưu hiệu quả và năng suất làm việc.
Công việc kinh doanh thuận lợi và bạn xuất rất nhiều hoá đơn cho khách hàng, đối tác. Nhà nước đánh thuế bạn từ những hóa đơn và ngồi thu tiền của bạn mà không phải nỗ lực kinh doanh như bạn. Họ ngẫu nhiên có 10% cổ phần trên doanh thu của công ty bạn mà không lo nghĩ về vấn đề doanh nghiệp của bạn thua lỗ hay phá sản…
Dù thua lỗ bạn vẫn phải chia 10% doanh thu cho họ và nếu bạn phá sản thì họ tạm dừng thu tiền, bật chế độ chờ, khi nào bạn bắt đầu kinh doanh trở lại thì họ lại thu tiền.
Để bù lại họ lại tăng thuế, thậm chí họ có thể in thêm tiền, tự vỗ béo các vấn đề thua lỗ của mình, còn bạn và khách hàng của bạn chịu thiệt vì lạm phát dâng cao… Chúng ta gọi đó là mô hình kinh tế tập trung (centralized). Tạm hiểu như sau: Các hoạt động kinh doanh, hình thành nên nền kinh tế, của các doanh nghiệp, chịu sự quản lý từ một “trung tâm” là nhà nước. Và dù ở bất kỳ nhà nước nào và cố gắng đến đâu cũng không thể minh bạch hoàn toàn được
Nó liên quan đến khả năng đưa thế giới lên một mức độ hội nhập về tài chính trước nay chưa từng thấy.
Satoshi Nakamoto, một người được cho là người Nhật, đã nhìn được vấn đề trên,quyết tâm tìm ra mô hình kinh tế phi tập trung (decentralized). Trái ngược hoàn toàn với mô hình kinh tế tập trung (centralized)…
Đến tháng 01/2009, dựa vào thông tin trên whitepaper (Ở Việt Nam, người ta tạm dịch là: Sách trắng), ông tuyên bố đã phát minh ra nền tảng công nghệ Blockchain (Tạm dịch: Chuỗi – khối); cùng tiền tệ mã hoá (crypto currency) là Bitcoin với đơn vị tiền tệ là BTC sẽ tạo nên một mô hình kinh tế phi tập trung.
Satoshi theo đuổi một lý tưởng là: Nhà nước là đơn vị cần áp dụng công nghệ Blockchain đầu tiên rồi mới đến các doanh nghiệp công nghệ. Để những người dân, trả tiền cho công việc của họ và biết được họ làm gì khi nắm giữ nguồn tiền đó. Loại bỏ bộ phận tham ô, tham nhũng, làm cho nhà nước của chúng ta phát triển mạnh.
Giả sử, bạn có thể “in sao kê ngân hàng” của tất cả các tài khoản của nhà nước (Tạm hiểu: Nhà nước là “cơ quan chủ quản tập trung của các doanh nghiệp”), như vậy bạn biết được rằng tiền mà bạn nộp thuế, nhà nước sẽ dùng như thế nào.
Bạn thử tượng tượng rằng, bạn vào website của nhà nước, click vào các địa chỉ tài khoản công khai để scan (quét) thông tin giao dịch của từng ban ngành và biết được ngân sách nhà nước đã chi vào việc gì, một cách minh bạch, thì chắc chắn không thể xảy ra tình trạng tham nhũng, tham ô được.
100% giao dịch từ 100% tài khoản trên một mạng lưới Block chain là minh bạch, nên các thông tin chủ sở hữu là ẩn danh (anony[1]mous) bởi chúng ta không cần quan tâm ai là chủ sở hữu của các tài khoản đó nữa.
Hạn chế mọi rủi ro vật lý cho người nắm giữ tài sản. Chúng ta chỉ cần biết là có n tài khoản “ví” hiện hữu trên Blockchain network đó. Và chúng ta có thể xem toàn bộ giao dịch, số dư của n địa chỉ “ví” đó theo nghĩa đen nhưng không thể biết chính xác ví nào là của ai.
Bitcoin giữ thái độ trung lập đối với người gửi, người nhận, và giá trị của giao dịch. Điều đó có nghĩa là nó trao cho mọi công dân, mọi người dùng bitcoin khả năng đổi mới xét về khía cạnh các công cụ tài chính, hệ thống thanh toán và hoạt động ngân hàng.
—
Chú thích
1: Mạng ngang hàng hay Peer to Peer (P2P) là một hệ thống máy tính kết nối với nhau thông qua Internet, và chia sẻ dữ liệu mà không cần máy chủ trung tâm. Các mạng máy tính ngang hàng sử dụng cấu trúc phân tán (phi tập trung). Nói theo cách khác, mạng P2P không có phân biệt máy chủ (server) và máy khách (client).
# ứng dụng với tiền mã hóa ?